Wie Krav Maga reduceert tot een verzameling technieken die men toepast wanneer het fout loopt, kijkt voorbij de kern van zelfverdediging. Dat uitgangspunt botst niet alleen met de dagelijkse realiteit van geweld, maar ook met de visie die binnen KMTC consequent wordt uitgedragen. Zelfverdediging is geen trucendoos en geen sportief duel, maar een beslissingssysteem dat zich afspeelt in fases, onder stress en met reële gevolgen. In dat opzicht is de vergelijking met schaken bijzonder krachtig. Niet omdat geweld een spel zou zijn, maar omdat schaken, net als Krav Maga, draait om positionering, initiatief, timing en het omgaan met fouten. Wanneer die vergelijking bovendien wordt verrijkt met de inzichten van Rory Miller, ontstaat een kader dat geweld niet romantiseert, maar begrijpt zoals het zich werkelijk aandient.
In schaken begint alles bij de opening. Niet om te winnen, maar om jezelf niet in een structureel slechte positie te plaatsen. De Italiaanse opening is daar een schoolvoorbeeld van. Ze is logisch, overzichtelijk en gericht op gezonde ontwikkeling zonder overbodige risico’s. In Krav Maga vertaalt dit zich naar preventie, situational awareness en positionering. De manier waarop iemand zich opstelt in ruimte, hoe hij kijkt, beweegt en spreekt, bepaalt vaak al of een situatie escaleert. Rory Miller benadrukt dat veel geweld voorafgegaan wordt door duidelijke signalen, zogenaamde pre-incident indicators, die zichtbaar zijn voor wie geleerd heeft te kijken. Wie deze fase ernstig neemt, behoudt keuzevrijheid en speelt als het ware “wit”. Wie ze negeert, start de confrontatie al in achterstand en wordt gedwongen te reageren in plaats van te beslissen.
Het Spaans systeem, of Ruy Lopez, gaat minder rechtlijnig te werk. Het legt geen onmiddellijke aanval op tafel, maar bouwt spanning op via structuur en indirecte druk. In de realiteit van zelfverdediging herkennen we dit in boundary setting en verbale beheersing. Veel geweld dat mensen meemaken is sociaal van aard, wat Rory Miller beschrijft als sociale agressie of de monkey dance. Hier draait het zelden om verwonden, maar om status, emotie en gezichtsverlies. Door kalm, stabiel en duidelijk aanwezig te blijven, kan escalatie vaak worden voorkomen. Net zoals in het Spaans systeem wordt het voordeel niet behaald door snelheid of kracht, maar door inzicht in menselijk gedrag en timing.
Het Siciliaans systeem brengt ons in een fundamenteel andere realiteit. Asymmetrisch, complex en chaotisch. Dit is het schaakequivalent van asociaal geweld, waar geen wederzijds spel bestaat en geen sociale regels gelden. In Krav Maga is dit het moment waarop preventie faalt en de aanval doelgericht, plots en functioneel is. Hier verdwijnen verfijnde technieken en blijft enkel over wat eenvoudig, agressief en robuust is. Rory Miller is hier onverbiddelijk: wie in deze fase nog denkt in nette oplossingen of sportieve reflexen, loopt achter op de realiteit. Overleven, schade beperken en zo snel mogelijk uit de situatie raken zijn de enige relevante doelen. Net zoals in het Siciliaans systeem wint hier niet degene met het mooiste plan, maar degene die zich het snelst kan aanpassen aan chaos.
De Franse verdediging lijkt op het eerste gezicht passief, maar is strategisch bijzonder sterk. Ze leert omgaan met druk zonder onmiddellijk te reageren. In zelfverdediging vertaalt dit zich naar het vermogen om spanning te verdragen en niet elke agressie als onmiddellijke aanval te interpreteren. Dit vraagt mentale discipline en zelfbeheersing. Rory Miller maakt hier het onderscheid tussen tactische keuzes en strategische doelen. Niet reageren kan een bewuste, functionele keuze zijn zolang veiligheid en bewustzijn behouden blijven. Zoals in de Franse verdediging gaat het niet om vermijden uit angst, maar om stabiliteit bewaren tot handelen zinvol wordt.
Het Koningsgambiet vormt het andere uiterste. Het staat symbool voor onmiddellijke, agressieve actie en het bewust nemen van risico’s. In Krav Maga zien we dit wanneer de dreiging acuut, onontkoombaar en levensbedreigend is. Hier is geen ruimte voor analyse of nuance. De beslissing is al genomen en het lichaam volgt. Rory Miller benadrukt dat dit soort geweld zelden mooi of gecontroleerd is en dat verwachtingen over technische perfectie hier gevaarlijk zijn. Het Koningsgambiet is geen standaardstrategie, maar een noodoplossing voor specifieke omstandigheden, zowel op het schaakbord als op straat.
Binnen dit geheel verdient het London System een bijzondere plaats, vooral wanneer we spreken over wit spelen en initiatief behouden. Het London System is populair omdat het solide, eenvoudig en stressbestendig is. De speler ontwikkelt zijn stukken volgens een vast kader en laat zich niet meeslepen door het spel van de tegenstander. In Krav Maga is dit een bijzonder krachtige metafoor. Het London System staat voor een persoonlijke baseline, een vast gedrags- en beslissingskader dat je toepast ongeacht wie je tegenover je hebt. Je houding, afstand, handpositie en mentale ingesteldheid blijven herkenbaar en functioneel, ook onder druk. Dit sluit perfect aan bij Miller’s idee dat mensen onder stress terugvallen op hun default responses. Wie zijn basis eenvoudig en robuust houdt, vergroot de kans dat hij onder druk correct blijft handelen.
Als wit systeem biedt het London System nog een bijkomend voordeel dat bijzonder relevant is voor zelfverdediging. Het is niet afhankelijk van wat de tegenstander doet. In Krav Maga betekent dit dat je je niet laat meeslepen door provocatie, emotie of onverwacht gedrag, maar blijft handelen vanuit je eigen structuur. Dit is exact wat binnen KMTC wordt nagestreefd: geen reactieve impulsiviteit, maar gecontroleerd initiatief. Niet om te domineren, maar om keuzeruimte te behouden.
Naast openingen zijn er strategische principes die zowel in schaken als in Krav Maga fundamenteel zijn. Initiatief betekent niet als eerste slaan, maar als eerste beslissen. Centrumcontrole gaat niet over dominantie, maar over balans, ademhaling en mentale helderheid. Wie zijn stressrespons begrijpt, behoudt opties. Transities vormen een derde pijler. In schaken kan een rustige positie in enkele zetten veranderen in een tactische explosie. In zelfverdediging gebeurt hetzelfde. Een verbaal conflict kan fysiek worden, een fysieke confrontatie kan juridisch zwaar doorwegen. Rory Miller wijst erop dat veel mensen falen omdat ze mentaal in de verkeerde fase blijven hangen terwijl de realiteit al veranderd is. Krav Maga traint precies dat schakelen tussen fases.
Eenvoud vormt een rode draad doorheen zowel schaken als realistische zelfverdediging. Onder stress verdwijnen complexe plannen en fijne motoriek. Wat overblijft zijn eenvoudige beslissingen en grove motorische acties. Dit is geen beperking, maar een realiteit. Zowel sterke schakers als ervaren zelfverdedigers weten dat eenvoud robuuster is dan verfijning. Binnen KMTC is dit geen compromis, maar een bewuste keuze.
Wat vaak vergeten wordt, is dat het beslissingssysteem niet stopt bij het einde van het fysieke geweld. In schaken is het eindspel een fase van verantwoordelijkheid en precisie. In Krav Maga is de fase na het conflict minstens even belangrijk. Na geweld volgen adrenaline-dump, emotionele ontregeling en vaak verwarring of schuldgevoel. Daarnaast is er de juridische realiteit. Wat men zegt, doet of nalaat na het incident kan even zwaar doorwegen als wat er tijdens gebeurde. Rory Miller benadrukt dat veel mensen hier struikelen omdat ze mentaal blijven vechten terwijl de situatie al voorbij is.
Binnen de KMTC-visie wordt dit post-conflictluik expliciet meegenomen. Afstand nemen, veiligheid creëren, hulp inschakelen en correct communiceren maken integraal deel uit van zelfverdediging. Zoals een schaker weet wanneer hij moet stoppen en hoe hij een partij correct afrondt, moet een beoefenaar van Krav Maga weten wanneer geweld voorbij is en hoe hij daarna menselijk, juridisch en ethisch correct handelt.
Wanneer men Krav Maga bekijkt door de lens van schaken, verrijkt met het realisme van Rory Miller en de stabiliteit van het London System, ontstaat een volwassen en eerlijk beeld van zelfverdediging. Geen heroïek, geen illusies en geen technische fetisj, maar een beslissingssysteem dat rekening houdt met menselijk gedrag, context en consequenties. Niet winnen staat centraal, maar correct handelen vóór, tijdens en na geweld. Dat maakt Krav Maga geen sport en geen trucendoos, maar een levensvaardigheid die pas betekenis krijgt wanneer ze in haar volledige, soms ongemakkelijke realiteit wordt begrepen.
vzw KRAV MAGA TRAINING CENTRUM 