Binnen realistische zelfverdediging draait alles om beslissingen nemen onder druk. Technieken zijn zichtbaar en tastbaar, maar keuzes bepalen uiteindelijk de uitkomst van een confrontatie. In zijn boek Scaling Force: Dynamic Decision Making Under Threat of Violence beschrijft Rory Miller een model dat bijzonder waardevol is voor iedereen die zich met zelfverdediging bezighoudt: de geweldspiramide. Dit model bestaat uit zes graduele opties die een continuüm vormen van handelen, gaande van aanwezigheid tot dodelijk geweld. Het is geen stappenplan, maar een dynamisch kader waarin je voortdurend beweegt afhankelijk van context, dreiging en mogelijkheden. Voor Krav Maga-beoefenaars is dit essentieel, omdat zelfverdediging niet draait om winnen, maar om veilig thuiskomen met zo weinig mogelijk schade en juridische gevolgen.

Het eerste niveau, presence, gaat over wat er gebeurt nog vóór er effectief iets gebeurt. Aanwezigheid bepaalt vaak of je een doelwit wordt of niet. Het betekent hoe je jezelf draagt in de wereld: je houding, je alertheid, je positionering, je uitstraling en je zelfvertrouwen. Veel geweld wordt voorkomen doordat een potentiële agressor beslist dat jij geen geschikt doelwit bent. Dit niveau wordt vaak onderschat omdat het niet spectaculair is en geen technieken bevat, maar in werkelijkheid worden veel conflicten al beslist voordat er fysiek contact plaatsvindt. Presence is geen truc, maar een combinatie van bewustzijn, ervaring en innerlijke rust. Binnen Krav Maga sluit dit naadloos aan bij preventie, omgevingsbewustzijn en positionering. Het is de eerste en vaak krachtigste vorm van zelfverdediging.

Wanneer aanwezigheid alleen niet volstaat, komt het tweede niveau naar voren: voice. Communicatie kan escalatie stoppen of juist veroorzaken, afhankelijk van hoe ze gebruikt wordt. Stemgebruik, woordkeuze en timing spelen hier een cruciale rol. Een rustige maar duidelijke stem kan het zenuwstelsel van een agressor beïnvloeden en de emotionele spanning verlagen. Grenzen stellen zonder provocatie is een vaardigheid die training vraagt, zeker omdat stress automatisch invloed heeft op stem en taalgebruik. Veel Krav Maga-beoefenaars focussen voornamelijk op fysieke technieken, maar verbale de-escalatie is een fundamenteel onderdeel van realistische zelfverdediging. Wie goed kan communiceren, voorkomt vaak dat een situatie fysiek wordt.

Het derde niveau, touch, bevindt zich op een subtiel maar belangrijk punt tussen communicatie en fysieke controle. Het gaat hier niet om vechten, maar om contact maken met de intentie om te kalmeren of te sturen. In sociale conflicten, bijvoorbeeld met een dronken persoon of iemand die emotioneel overstuur is, kan een lichte fysieke aanraking voldoende zijn om iemand te reguleren of te begrenzen. Dit vereist gevoeligheid, timing en sociale intelligentie, want verkeerd contact kan net zo goed escaleren. Touch toont aan dat zelfverdediging niet altijd draait om kracht, maar vaak om menselijke interactie en psychologische invloed.

Wanneer de situatie gevaarlijker wordt en fysieke interventie noodzakelijk is, komen we op het vierde niveau: restraint. Hier wordt het doel om iemand te controleren zonder onnodige schade te veroorzaken. Dit kan gebeuren om zichzelf te beschermen, om derden te beveiligen of om tijd te winnen om te kunnen ontsnappen. Een belangrijk inzicht is dat controle moeilijker is dan schade veroorzaken. Iemand veilig controleren vraagt techniek, balans, timing en energiebeheer, maar ook inzicht in juridische proportionaliteit. In realistische omstandigheden falen mensen vaak op dit niveau omdat controle complexer is dan agressie. Voor Krav Maga-beoefenaars betekent dit dat controletraining minstens even belangrijk is als slaan en schoppen.

Het vijfde niveau is less-lethal force, het gebruik van pijn en fysieke disruptie om een dreiging te stoppen. Dit is het domein waarin veel Krav Maga-technieken zich bevinden. Slagen, trappen en acties naar kwetsbare doelwitten worden hier ingezet om een tegenstander tijdelijk uit te schakelen zodat ontsnapping mogelijk wordt. Het doel is niet vernietiging, maar disfunctie creëren om te kunnen overleven en ontsnappen. Geweld werkt omdat het het brein van de tegenstander overweldigt met pijn, shock en verlies van controle. Binnen de KMTC-visie sluit dit aan bij principes zoals bewegen, pijn creëren, shock veroorzaken en eventueel schade toebrengen als tactische keuze. Het blijft echter belangrijk te begrijpen dat dit niveau gerechtvaardigd moet zijn door de ernst van de dreiging.

Het laatste niveau, lethal force, is het uiterste punt van de piramide. Hier is er sprake van situaties waarin het leven van jezelf of anderen onmiddellijk gevaar loopt en er geen andere opties meer beschikbaar zijn. Dit kan voorkomen bij wapengeweld, extreme agressie of meerdere aanvallers met ernstige intentie. Beslissingen op dit niveau hebben enorme juridische, morele en psychologische gevolgen en moeten daarom altijd als laatste optie worden beschouwd. Het doel verschuift hier volledig naar overleven en onmiddellijke neutralisatie van de dreiging. Het besef van de impact van dit niveau is cruciaal voor iedereen die realistische zelfverdediging beoefent.

Een van de belangrijkste inzichten van de geweldspiramide is dat je niet stap voor stap omhoog gaat. Realiteit is chaotisch en situaties veranderen snel. Je kan in enkele seconden van communicatie naar fysiek geweld moeten overschakelen, of net terugschakelen naar verbale controle wanneer de dreiging vermindert. Beslissingen gebeuren onder adrenaline, tijdsdruk en onzekerheid, met onvolledige informatie. Daarom is training essentieel, niet alleen van technieken maar ook van besluitvorming en mentale flexibiliteit.

Voor Krav Maga-beoefenaars past dit model perfect binnen een bredere visie op zelfverdediging. Strategische doelen zoals controle, evacuatie en in uiterste nood eliminatie worden ondersteund door tactische keuzes zoals bewegen, pijn, shock en eventueel schade. De geweldspiramide helpt bepalen wanneer welke middelen passend zijn. Het geeft een kader dat techniek overstijgt en focust op verantwoordelijkheid, proportionaliteit en overleven.

De grootste kracht van een zelfverdediger ligt uiteindelijk niet in geweld, maar in het vermogen om escalatie te beheersen. Wie begrijpt wanneer hij moet spreken, afstand nemen, controleren of vechten, vergroot zijn kans om veilig thuis te komen aanzienlijk. Zoals de inzichten van Miller duidelijk maken, begint zelfverdediging niet met slaan, maar met keuzes. De beste overwinning is degene waarbij geweld niet nodig was, en de tweede beste is degene waarbij je het hebt overleefd.

Aansluiting en Verzekering

Medisch Attest

Een jaarlijkse medische controle is verplicht voor alle leden. De benodigde formulieren worden automatisch gegenereerd in het administratieprogramma bij het inschrijven of vernieuwen van een lidmaatschap. Het medisch attest, dat door een arts is ingevuld en ondertekend, moet door de clubverantwoordelijke als bijlage worden toegevoegd aan de online ongevalsaangifte (zie verder onder “Wat te doen bij een ongeval”). Daarnaast dient de clubverantwoordelijke een kopie van het medisch attest te bewaren. Het VVA-secretariaat heeft het recht om deze medische attesten op te vragen voor controle.

Ongevalaangifte/Verzekering

Om de leden te beschermen tegen de gevolgen van ongevallen, zowel klein als groot, heeft de Vlaamse Vechtsport Associatie (VVA) een verzekeringspolis afgesloten bij ARENA. Het is verplicht voor ieder lid van een club die is aangesloten bij de VVA om zich bij deze verzekering aan te sluiten.

Deze verzekeringspolis biedt dekking voor ongevallen die plaatsvinden tijdens trainingen, stages, competities, en zelfs op de weg van en naar huis. Elk aangesloten lid kan bij een dergelijk ongeval aanspraak maken op de voordelen van deze polis, waardoor zij verzekerd zijn van de nodige ondersteuning en vergoeding.

Wat te doen bij een ongeval?

Sinds 1 juni 2024 worden alle ongevalsaangiften online ingediend via het administratieprogramma. Dit digitale systeem zorgt voor een efficiëntere en snellere verwerking van aangiften.

Om een ongevalsaangifte correct in te dienen, volg je de procedure beschreven onder “Werkwijze online indienen ongevalsaangifte“. Deze procedure biedt stapsgewijze instructies om ervoor te zorgen dat alle benodigde informatie nauwkeurig wordt ingevoerd en dat de aangifte zonder problemen wordt verwerkt.

Na het indienen van de online ongevalsaangifte zal de clubverantwoordelijke en het slachtoffer, mits de e-mailadressen correct zijn ingevuld, ook via e-mail feedback ontvangen van ARENA. In deze e-mail wordt een beschrijving gegeven van de vervolgstappen die genomen moeten worden.

Aangifteformulieren

Dit formulier dient ALTIJD ingescand en ingediend te worden bij de online aangifte van een ongeval.

Voor alle info: https://vva.be/aansluiting/

Vraag gerust ondersteuning van uw afdelingsverantwoordelijke. Maar niet voor de administraieve opvolging waarvan je zelf verantwoordelijk voor bent. We zijn een kleine vzw. We doen steeds ons best om je te helpen zonder dat we hiervoor betaald zijn.

A. Technieken:

• Basistechniek 1: de 6 basis strikes, variatie Bas Rutten

B. Situaties: Aandachtspunt Scaling Force. Verplichte lectuur: LINK

• Situatie 1: Verdediging tegen baseball bat naar de knie
• Situatie 2: Verdediging aanval messteek naar de buik
• Situatie 3: Verdediging tegen een bedreiging met baseball bat
• Situatie 4: Verdediging tegen een baseball bat reverse
• Situatie 5: Verdediging tegen een baseball bat van hoog naar laag
• Situatie 6: Verdediging tegen een baseball bat lateraal

C. Planning

	Week 10	Week 11	Week 12	Week 13
	02/03-08/03	09/03-15/03	16/03-22/03	23/03-29/03
Lesblok 1	Techniek 1	Techniek 1	Techniek 1	Techniek 1
Lesblok 2	Situatie 1	Situatie 3	Situatie 5	Situatie 1-3
Lesblok 3	Situatie 2	Situatie 4	Situatie 6	Situatie 4-6
Lesblok 4	Carroussel	Carrousel	Caroussel	Caroussel

D. Theorie

• Baseball Bat: Link
• Scaling Force: (6 opties: Aanwezigheid, Praat hem tot rede, Kalmeer hem, Beheers hem, Doe hem pijn, Dood hem)

E. Ter inspiratie

F. KMTC Basismodel

Zelfverdediging in lagen: de filosofische en juridische ruggengraat van vzw KMTC

A. Technieken:

• Basistechniek 1: S.P.E.A.R. System Tony Blauer

B. Situaties:

• Situatie 1: Verdediging tegen een directe stoot naar het gezicht
• Situatie 2: Verdediging tegen guillotine
• Situatie 3: Verdediging tegen omklemming voor armen vrij
• Situatie 4: Verdediging tegen vastgrijpen van de kraag met 2 handen
• Situatie 5: Verdediging tegen omklemming achter armen niet vrij
• Situatie 6: Verdediging tegen een hoekstoot naar het gezicht
• Situatie 7: Verdediging tegen een circulaire trap
• Situatie 8: Verdediging tegen een frontale trap

C. Planning:

	Week 6	Week 7	Week 8	Week 9
	02/02-08/02	09/02-15/02	16/02-22/02	23/02-01/03
Lesblok 1	Techniek 1	Techniek 1	Techniek 1	Techniek 1
Lesblok 2	Situatie 1	Situatie 1 -3	Situatie 1-5	Situatie 1-7
Lesblok 3	Situatie 2	Situatie 4	Situatie 6	Situatie 8
Lesblok 4	Situatie 3	Situatie 5	Situatie 7	Scenario’s

D. Theorie

• The Flinch -> Link
• Pre Contact Cues -> Link
• Hicks Law -> Link

E. Ter inspiratie

F.Scenario’s

Op zondag 1 februari 2026 organiseert vzw KMTC opnieuw haar jaarlijkse Gratis Winter Stage in Knokke-Heist. Een uniek en laagdrempelig event waarin realistische zelfverdediging, mentale weerbaarheid en koude training samenkomen in een krachtige wintersetting aan zee.

We verzamelen om 13u30 aan Surfers Paradise (Knokke-Heist). Na een korte briefing starten we om 13u45 met Krav Maga on the beach: een dynamische en aangepaste training op het strand, waarbij focus ligt op beweging, samenwerking, stressbestendigheid en trainen in uitdagende omstandigheden. Er is aandacht voor veiligheid, respect voor ieders grenzen en het aanpassen van de intensiteit aan het niveau van de deelnemers.

Om 15u00 volgt het tweede luik van de stage: een koude water dip in de Noordzee. Deze koude-ervaring is volledig vrijblijvend en gebeurt op een gecontroleerde manier, met begeleiding en duidelijke afspraken. Koude training wordt binnen KMTC benaderd als een middel om bewustzijn, ademhaling, zelfregulatie en mentale rust te trainen — niet als prestatie of uitdaging om te “bewijzen”.

Belangrijk:
Voor deelname aan de koude water dip zal aan de deelnemers gevraagd worden om ter plaatse een document te ondertekenen waarin wordt bevestigd dat dit onderdeel op eigen verantwoordelijkheid gebeurt en niet onder de verantwoordelijkheid van de organisatoren valt. Deelname aan dit luik is volledig vrijwillig en losstaand van het Krav Maga-gedeelte.

Na afloop is er voor alle deelnemers een gratis welkomstdrankje, zodat we samen kunnen opwarmen en napraten.

Praktische info

• 📅 Zondag 1 februari 2026
• 📍 RV: Surfers Paradise – Knokke-Heist
  https://www.surfersparadise.be/
• ⏰ 13u30 verzamelen + ondertekening document
• 🥋 13u45 – 15u00: Krav Maga on the beach
• 🌊 15u00: Koude water dip in de Noordzee (vrijblijvend, onder eigen verantwoordelijkheid)
• 🍹 Aansluitend: gratis welkomstdrankje
• 💶 Deelname: gratis

📩 Inschrijven is verplicht via e-mail: jm@kmtc.be

Deze winterstage staat enkel open voor KMTC-leden en past volledig binnen de visie van KMTC: trainen met respect voor het lichaam, aandacht voor context en realistische omstandigheden, en het versterken van zowel fysieke als mentale weerbaarheid.

We kijken ernaar uit je te verwelkomen aan zee.

KMTC – Train for reality.

🥋 Lesprogramma jeugd – 90 min (6 × 15 min)

Focus: realistische verdediging, keuzes (Move – Pain – Shock), veiligheid & zelfvertrouwen
Doel: controle > kracht – leren omgaan met spanning – respect voor grenzen

---

🔹 Blok 1 – Bas Rutten-opwarming (15 min)

Doel: energie, coördinatie, reflex, fun.

Kern: speels, ritmisch, explosief – iedereen actief.

---

🔹 Blok 2 – Verdediging tegen Bear Hug (armen uit) (15 min)

Focus: balans houden & ruimte maken.
Tactische keuzes: Move – Pain – Shock.
Scenario:
Na de les op school pakt een klasgenoot je met open armen vast om te plagen en duwt lichtjes achteruit. Je staat tegen een muur, achter je ligt een boekentas. Je moet snel beslissen hoe je ruimte maakt zonder te kwetsen.

---

🔹 Blok 3 – Verdediging tegen stokslag (bovenlichaam) (15 min)

Focus: uit de lijn + simpele parry + afstand creëren.
Tactische keuzes: Move – Pain – Shock.
Scenario:
Tijdens een buitenspel zwaait iemand met een zachte foam-stok te dicht bij je en raakt bijna je borst. Er is ruimte om opzij te stappen, maar je moet alert reageren en controle houden over afstand.

---

🔹 Blok 4 – Sparring light / reactiespelen (15 min)

Doel: technieken toepassen in beweging, controle bewaren.
Inhoud:

• “tag-sparring” (aanraken = punt) of vanad oranje gordel: Sparring met lesgever
• Positiespel: afstand bewaren zonder botsen.
• Mini-scenario: partner probeert dichter te komen, jij houdt ruimte.

Kern: focus op controle, niet op winnen.

---

🔹 Blok 5 – Grondwerk: ontsnappen uit side position (15 min)

Focus: framing, ademruimte & veilig opstaan.
Tactische keuzes: Move – Pain – Shock.
Scenario:
Tijdens een oefening op de mat zit een vriend naast je (zijpositie) en probeert je neer te houden als grap. De mat is smal, en er is een bank vlak naast jullie. Je zoekt ruimte met heup-beweging en armen om op te staan zonder te duwen of te slaan.

---

🔹 Blok 6 – Carrousel & Cooling Down (15 min)

Doel: herhaling, plezier, herstel.

🥋 Lesprogramma volwassenen – 2u training

Duur: 6 blokken van 20 minuten
Focus: keuzes (Move – Pain – Damage – Shock) binnen AGPO & VOEN
Doel: realistische toepassing – veiligheid – proportionaliteit – beheersing

---

🔹 Blok 1 – Bas Rutten opwarming (20 min)

Doel: mobiliteit, coördinatie, heupactivatie en schokbestendigheid.

Kern: intens, fun, functioneel – klaarzetten van motoriek en mindset.

---

🔹 Blok 2 – Verdediging tegen Bear Hug (armen uit) (20 min)

Focus: ruimte creëren en balans herstellen vanuit frontale greep.
Tactische Keuzes: Move – Pain – Damage – Shock (progressief toegepast).
AGPO/VOEN: enkel noodzakelijke kracht; doel = bevrijden en evacueren.

Scenario:
Op een smalle stoep bij een café grijpt een onbekende je van vóór in een bear hug met armen wijd.
Je staat half op de boordsteen, een fiets leunt tegen de muur rechts en twee voorbijgangers kijken toe maar grijpen niet in.
De aanvaller duwt en gebruikt zijn gewicht om je balans te verstoren — beperkte ruimte om achteruit te stappen, maar een vluchtweg rechts richting straat (~3 m).

---

🔹 Blok 3 – Stokaanval naar de keel (20 min)

Focus: uit de lijn stappen, interceptie en controle van het wapen.
Tactische keuzes: Move – Pain – Damage – Shock.
AGPO/VOEN: enkel noodzakelijke kracht, proportioneel aan bedreiging.

Scenario:
Tijdens een avondwandeling in een park komt een persoon met een korte stok op je af en richt één snelle slag naar je keel/hals op ongeveer 1,5 meter afstand.
Er is een smalle doorgang tussen struiken en een bank op 4 m afstand (mogelijkheid tot dekking/ontsnapping).
De omgeving is donker en er zijn weinig omstanders.

---

🔹 Blok 4 – Sparring light (controle & toepassing) (20 min)

Doel: technieken onder lichte druk toepassen met aandacht voor veiligheid.

Kern: techniek vóór kracht – beslissingen onder druk.

---

🔹 Blok 5 – Ongewapende verdediging op de grond (aanvaller in side position) (20 min)

Focus: ademruimte creëren, ontsnappen, herpositioneren.
Tactische keuzes: Move – Pain – Damage – Shock.
AGPO/VOEN: controle en ontsnapping primeren; schade enkel indien levensbedreigend.

Scenario:
Na een val lig je op de grond, de tegenstander heeft side control (zijpositie) en drukt met borst/gewicht op je borstkas.
Een laag muurtje op 1 m afstand beperkt je beenbewegingen, en er is geen hulp in de buurt.
Je prioriteit: ruimte creëren, ademen en veilig terug naar je knieën of stand.

---

🔹 Blok 6 – Carrousel & Cooling down (20 min)

Doel: herhaling, integratie en herstel.

Kern: techniek consolideren, adem & rust herstellen.

Blok 1 – Opwarming (20 min)

(niet uitgeschreven, speels, coördinatie en reactie-oefeningen)

---

Blok 2 – Situatie: iemand grijpt je stevig vast (20 min)

Scenario 1
Tijdens de speeltijd op school komt een klasgenoot boos op je af en grijpt je onverwacht stevig rond de buik in een soort knuffelgreep. Je staat tegen de muur van de speelplaats, waardoor achteruit stappen moeilijk is. Andere kinderen staan eromheen en moedigen aan.

Scenario 2
Na een sporttraining loopt een oudere jongen achter je en pakt je vast rond de armen en buik alsof hij je wil optillen. Je rug staat naar het hek van het sportveld, en je vriendjes kijken verrast toe zonder te helpen.

---

Blok 3 – Situatie: iemand bedreigt met een voorwerp dat jongeren kennen (20 min)

Scenario 1
Na school op het plein komt een leeftijdsgenoot met een tak (afgebroken van een boom) en probeert je te laten schrikken door de tak in jouw richting te duwen ter hoogte van je buik. Rondom zijn andere kinderen die lachen en het grappig vinden.

Scenario 2
Tijdens een wandeling met vrienden houdt een jongen van dezelfde leeftijd een lange plastic stok (bv. van een speelgoedzwaard) voor je buik en probeert je achteruit te drijven alsof hij jou commandeert. Achter je staat een bankje, waardoor je niet makkelijk weg kan stappen.

---

Blok 4 – Situatie: worstelen op de grond (20 min)

Scenario 1
Op de speelplaats word je door een vriend omver geduwd en beland je op je rug. Hij gaat bovenop je zitten en probeert je armen naar de grond te duwen. Rondom lachen enkele kinderen en roepen “pak hem vast!”.

Scenario 2
Tijdens een partijtje tikkertje val je en een ander kind landt per ongeluk half bovenop je. Hij houdt je vast bij de schouders en probeert te blijven liggen terwijl jij onderop ligt. Er is zand en grind op de grond waardoor bewegen moeilijk is.

---

Blok 5 – Cooling Down (10 min)

(niet uitgeschreven, ademhaling, rustig spel, stretchen en korte nabespreking)

Dit is het lesprogramma voor Harelbeke 18+ op woensdagavond en Merelbeke 18+ voor zaterdagmorgen.

Lesopbouw (120 minuten)

Blok 1 – Opwarming (20 min)
(niet uitgeschreven, algemene mobiliteit, cardio, kracht en spelvormen)

---

Blok 2 – Bear Hug (30 min)

Scenario 1
Op een smalle stoep bij een café grijpt een onbekende man je plots in een bear hug van voren. Je staat half op de boordsteen, rechts staat een fiets tegen de muur. Twee voorbijgangers kijken toe maar doen niets. De aanvaller duwt je naar achter waardoor balans moeilijk is.

Scenario 2
Tijdens een druk straatfeest pakt iemand je van achteren vast in een bear hug en probeert je richting een donkere steeg te sleuren. Je armen zitten niet volledig opgesloten, maar de aanvaller gebruikt zijn gewicht en boosheid om je mee te trekken. Links staat een tafeltje met stoelen.

Scenario 3
In een ondergrondse parkeergarage word je plots vastgegrepen in een rug-bear hug waarbij ook je hoofd/kin stevig gecontroleerd wordt. Je rug staat dicht bij een lage betonnen muur. Er is geen directe hulpbron in de omgeving, de ruimte is donker en smal.

---

Blok 3 – Steekaanval met stok naar de buik (30 min)

Scenario 1
Op een verlaten industrieterrein staat de aanvaller plots voor je met een houten stok en steekt naar je buik. Jij staat in een smalle doorgang tussen twee containers, achter je een metalen deur, links open ruimte naar de straat.

Scenario 2
Tijdens een avondwandeling in een park trekt iemand een korte houten knuppel. Hij maakt een korte steek naar je onderbuik en duwt met zijn vrije hand je schouder naar achter. Op enkele meters afstand staan twee geparkeerde auto’s.

Scenario 3
Na een ruzie voor een café haalt de aanvaller een stokkenachtig voorwerp boven. Hij stoot naar je buik terwijl hij met zijn vrije hand je andere arm probeert te blokkeren. De sfeer is vijandig, de intentie is duidelijk gewelddadig, er is voldoende ruimte rondom om hard te escaleren.

---

Blok 4 – Omklemming in Guard-positie (30 min)

Scenario 1
Na een val lig je op je rug in een smalle gang. De aanvaller zit in closed guard, benen strak om je romp, en drukt je hoofd naar beneden. De muur is op 1 meter afstand waardoor je weinig ruimte hebt om met je benen uit te wijken.

Scenario 2
In een binnentuin beland je op de grond. De aanvaller sluit zijn guard en probeert je armen te isoleren. Hij heeft stevige grip op je polsen en beperkt je mogelijkheden om je romp vrij te bewegen.

Scenario 3
Tijdens een straatgevecht zit de tegenstander in closed guard. Hij is agressief, geeft stoten en ellebogen terwijl hij je met zijn benen klemt. Hij gebruikt zijn gewicht om je borst te verdrukken, waardoor ademhaling en heupbeweging zwaar belemmerd zijn.

---

Blok 5 – Cooling Down (10 min)
(niet uitgeschreven, ademhaling, stretchen, korte nabespreking)